Beş yüz tipi: oval, yuvarlak, kare, kalp, üçgen
Klasik sınıflandırma şöyle ilerler: oval yüz dengelidir, elmacık kemikleri en geniş yer, çene yumuşak. Yuvarlak yüzde uzunluk ve genişlik birbirine yakındır, hatlar yumuşaktır. Kare yüzde çene ve alın çizgisi belirgindir, yüz neredeyse aynı genişliktedir baştan sona. Kalp yüzde alın geniştir, çeneye doğru daralır. Üçgen (ya da ters kalp) yüzde ise çene en geniş, alın dar. Pratikte çoğu yüz bu beş kategorinin karışımıdır; saf bir kare ya da saf bir kalp yüze ayda bir rastlarız. O yüzden bizim işimiz, yüzünüzün en güçlü çizgisini bulup ona göre çerçeve önermek — kategoriye değil, kişiye bakıyoruz.
Hangi çerçeve hangi yüze yakışır?
Klasik kural: zıtlık güzelliktir. Yuvarlak yüze köşeli çerçeve, kare yüze yuvarlak hatlı çerçeve gerilim yaratır, yüzü canlandırır. Oval yüz şanslıdır — neredeyse her şey oturur; bu yüzden oval yüzlü müşterilere bazen 'kuralı kırın' diye öneriyorum. Yuvarlak yüze dikdörtgen veya wayfarer (Ray-Ban 2140 gibi) tarzı çerçeveler güçlü yüz hatları katar. Kare yüze pilot (aviator) veya yuvarlak (Lennon tarzı) çerçeve yumuşatıcı etki yapar. Kalp yüze geniş alın dengelemek için altı ağır, üstü hafif çerçeveler — clubmaster veya alt köşeleri yuvarlatılmış asetatlar — iyi durur. Üçgen yüze tam tersi: üst kenarı belirgin, kalın üst çıtalı çerçeveler, kaşların yukarısında bir 'taç' oluşturarak çeneyi göreceli incelir. Bir not: kaş çizginiz çerçevenin üst kenarıyla paralel hareket etmelidir; çerçevenin üstü kaşın altında kalırsa yüz yorgun görünür.
Ten renginiz: sıcak mı, soğuk mu?
Çerçeve rengi seçimi, tıpkı ruj seçimi gibi, ten undertone'una göre çalışır. Bileğinizin iç tarafındaki damarlara bakın: yeşilimsi görünüyorsa sıcak ten, mavi-mor görünüyorsa soğuk ten. Sıcak tenlere altın, bal, kaplumbağa kabuğu (havana), zeytin yeşili, ten rengi (nude) gibi çerçeveler oturur. Soğuk tenler için gümüş, siyah, gri, soğuk mavi, gül kuru tonları işler. Saç ve göz rengi de etkili: koyu saç + açık ten kombinasyonu kontrast yakaladığı için cesur çerçeve kaldırır (mat siyah asetat gibi). Beyaza yakın saç + soğuk ten ise hafif, ince çerçevelerle daha zarif sonuç verir; bu yaş grubunda Lindberg Spirit kollarımız neredeyse her zaman ilk önerimizdir.
Lindberg titanyum: dar ve narin yüzler için
Lindberg Air Titanium Rim ve Spirit serileri 1.8 gram civarındadır; takıldığında neredeyse hissedilmez. Bu hafiflik, küçük ve narin yüzlü kişiler için kritik — geleneksel asetat çerçevenin ağırlığı küçük yüzde nasıl bir 'maske' etkisi yaratıyorsa, Lindberg'in vidasız yapısı tam tersi: çerçeve adeta yok gibi, gözlüklü hâliniz çıplak hâlinize en yakın. Burun köprüsü dar veya elmacık kemikleri yüksek değilse, Lindberg'in özel ölçü hizmeti çok değerli; köprü mesafesini ve sap uzunluğunu milimetrik ayarlayabiliyoruz. Kemik yapısı belirgin, çene hatları sert müşterilerde de işe yarar — minimalizm karakterinizi öne çıkarır, çerçeve sizden çalmaz.
Asetat ve kalın çerçeve: cesur ifade için
Persol, Cutler and Gross, Mykita, Tom Ford'un kalın asetat hatları — bunlar bir karakter beyanı. Eğer yüzünüzde belirli bir çizgiyi öne çıkarmak istiyorsanız (örneğin elmacık kemiği, çene hattı), kalın asetat hem bir çerçeve hem bir aksesuardır. Mat siyah klasiktir ama bizim önerimiz, ten renginize yakın bir kaplumbağa kabuğu (havana) — sıcak, doğal, her kıyafetle uyumlu. İş kıyafetinde de, gündelik kıyafette de durur. Yüzünüz küçükse 50 mm cam genişliği çoğunlukla yeterli; orta yüzlere 52-54 mm, geniş yüzlere 56 mm üstü. Sap uzunluğu kulağınızın arkasında kıvrıldığında 140-145 mm aralığı çoğu Türk kemik yapısına oturur.
Kuralı ne zaman kırmalı?
Yıllar boyunca öğrendim ki kurallar sadece bir başlangıç noktasıdır. Yuvarlak yüze yuvarlak çerçeve yakışmaz derler; ama Persol 714'ün retro yuvarlak hattı, doğru renk ve kalınlıkta, yuvarlak yüze müthiş bir karakter verir. Önemli olan, çerçevenin bir 'kostüm' değil bir 'ifade' olması. Mağazada müşterilerle çalışırken hep şunu söylüyorum: aynaya bakıp 'bu ben miyim?' diye soruyorsanız doğru çerçeve değildir. 'Evet, bu ben — ama biraz daha kendim' diyebiliyorsanız işte o çerçevedir. Bunu bulmak için de zaman ister; randevu almadan gelin, kahve içelim, beş on çerçeve deneyelim. Acelemiz yok.
Kısa kontrol listesi
Çerçeveyi takın, doğal ışıkta aynaya bakın. Kaş çizginiz çerçevenin üst kenarıyla görünmeli mi, kaybolmamalı. Çerçevenin dış kenarı yüzünüzün dış konturuyla yaklaşık aynı hizada olmalı — daha geniş çerçeve yüzü daraltır, daha dar çerçeve yüzü genişletir. Burun pedi tahriş etmemeli; bir saat sonra bile fark edilmemeli. Sap, kulak arkasında baskı yapmamalı. Gülümseyin — yanak elmacığınız çerçeveye değiyorsa pantoskopik açı yanlış oturmuş, ayar yapılması lazım. Bunların hepsini tezgahta sizinle birlikte kontrol ediyoruz; aceleci karar verdiğimiz çerçeveyi üç ay sonra çekmecede unutulmuş hâlde görmek istemiyoruz.